Bokashi ingegraven: dieren, ratten, onverteerd afval, vergelende planten, wat nu?

Afdrukken

Uw emmer is goed gefermenteerd, u hebt hem in de tuin ingegraven… en toch klopt er iets niet. Een gat dat 's nachts is opengekrabd, schillen die een maand later nog heel zijn, een geur die maar niet verdwijnt, of planten die vergelen naast de plek waar u de bokashi hebt ingegraven. Deze situaties komen vaak voor en zijn bijna altijd eenvoudig op te lossen.

De meeste hebben te maken met drie factoren: de diepte, het mengen met aarde en de tijd die de bodem krijgt om zijn werk te doen. Hieronder leest u hoe u elk probleem herkent en verhelpt, en wat we echt weten, en wat niet, over dieren en bokashi.

Een dier heeft de bokashi opgegraven

Honden, katten, vossen, dassen, kraaien of eksters: veel dieren krabben graag in vers omgewoelde aarde, en bokashi ruikt nog enkele dagen naar gefermenteerd voedsel. Wanneer een dier het opgraaft, lag het bijna altijd te dicht aan de oppervlakte, als één klomp, of was het onvoldoende afgedekt.

• Graaf het 20 tot 30 cm diep in, nooit slechts een paar centimeter onder de oppervlakte.
• Meng het met 2 tot 3 keer zijn volume aan aarde in plaats van de inhoud van de emmer op een hoop te storten: de geur verdwijnt dan sneller.
• Dek alles volledig af, zodat er niets meer zichtbaar is, druk aan met uw voet en bedek met bladeren of mulch.
• Bescherm de plek de eerste twee weken: een stuk gaas, een oude plank, een tegel of een dik vlies plat neergelegd is vaak genoeg om de nieuwsgierigsten te ontmoedigen.

Heeft een dier al gegraven? Raap dan de verspreide stukken op, leg ze terug op de bodem van het gat met wat aarde, meng, dek af en bescherm. De volledige methode leest u in onze fiche Bokashi in de tuin ingraven.

Het advies van Emy

Hebt u een hond die graaft, graaf uw bokashi dan in op een deel van de tuin waar hij niet bij kan, of leg gaas over de plek zolang de omzetting duurt. Vers ingegraven bokashi bevat etensresten, soms botten, ui of chocolade, en die laat u hem beter niet opeten.

Bokashi en ratten: wat we echt weten

Je leest vaak dat ratten geen interesse hebben in bokashi. De werkelijkheid is genuanceerder. Voor zover wij weten bestaat er geen enkel onderzoek over. Het idee berust op een aannemelijke redenering: goed gefermenteerde bokashi is zuur, ruikt eerder zurig dan naar rottend voedsel en is dus waarschijnlijk minder aantrekkelijk dan een hoop etensresten. Maar ervaren gebruikers geven het toe: een hongerig knaagdier kan er wel degelijk op afkomen.

Ons standpunt: goed gefermenteerde, goed ingegraven en goed met aarde gemengde bokashi is minder aantrekkelijk, meer niet. Weet u dat er ratten in uw buurt of tuin voorkomen:

• graaf minstens 30 cm diep, en dieper als uw bodem het toelaat: ervaren gebruikers gaan tot 40 of 50 cm in gebieden met knaagdieren, en voor rauwe keukenresten raden handleidingen voor sleufcompostering 30 tot 45 cm aarde erbovenop aan;
• graaf nooit een emmer in waarvan de fermentatie mislukt is;
• leg de eerste weken fijnmazig gaas over de plek;
• vermijd plekken vlak bij een bekende schuilplaats van knaagdieren (houtstapel, dichte haag, schuurtje);
• of laat de omzetting afronden in een gesloten bak, zoals een grote bak met aarde en een deksel (zie de fiche Geen tuin? Wat doet u met uw bokashi) of een draaiende composter.

Wilt u meer weten over knaagdieren in de tuin? Onze compostgids wijdt er een fiche aan: ongedierte in de composter.

Wist u dat?

Bokashi is geen afweermiddel. Het is de fermentatie, gevolgd door zorgvuldig ingraven, die het minder aantrekkelijk maakt dan schillen die in de open lucht liggen. Een mislukte emmer die rot ruikt, trekt daarentegen evenveel aan als een vuilnisbak.

Het afval ligt er na een maand nog

Eerst en vooral: geen paniek, het is normaal dat u nog enkele harde stukken terugvindt. Botten, pitten, maïskolven, eierschalen, dikke citrusschillen of koolstronken hebben veel meer tijd nodig dan de rest. Vooral botten kunnen maanden duren, of nog langer. Plet of breek ze als u ze terugvindt en graaf ze opnieuw in: ze hinderen de beplanting niet.

Is daarentegen bijna de hele inhoud na een maand nog herkenbaar, dan is de omzetting afgeremd. De gebruikelijke oorzaken:

• Een koude bodem: in de zomer volstaan vaak twee tot drie weken; in de lente en de herfst, in een koele bodem, moet u rekenen op tot zes weken, soms langer; midden in de winter gebeurt er bijna niets tot het weer zachter wordt.
• Een verdichte, zeer kleiige of juist zanderige en arme bodem: het bodemleven is er minder actief of de lucht circuleert slecht.
• Een compacte klomp onder in een gat, zonder menging met aarde.
• Te veel bokashi op dezelfde plek, of opeenvolgende emmers die steeds in hetzelfde gat worden ingegraven.

Om het proces weer op gang te brengen: open de plek opnieuw, hak de inhoud fijn met de spade en meng hem met verse aarde, voeg indien mogelijk een of twee scheppen rijpe compost of dode bladeren toe en dek weer af. In de lente warmt een donker zeil of vlies dat u enkele weken laat liggen de bodem op en versnelt het proces. En verdeel de volgende emmers over meerdere plekken.

De planten vergelen of de zaden komen niet op

Verse bokashi is erg zuur en rijk aan zouten en ammonium. Zolang de bodem het niet heeft omgezet, kan het de wortels beschadigen die ermee in aanraking komen. Planten die vergelen of verwelken, of zaaisel dat niet opkomt boven een plek met ingegraven bokashi, heeft bijna altijd een van deze oorzaken:

• Te snel geplant, minder dan twee weken na het ingraven, of in een koude bodem nog vroeger;
• Te geconcentreerde bokashi, weinig of niet met aarde gemengd;
• Wortels in direct contact, omdat de bokashi aan de voet van een bestaande plant werd ingegraven;
• Bokashisap dat puur of te weinig verdund werd gebruikt. Het sap moet altijd verdund worden, minstens 1 op 100, en op de grond gegoten, nooit op de bladeren: zie de fiche Bokashisap.

Wat kunt u doen? Geef een plant in volle grond gewoon water, zonder iets anders toe te voegen, en geef de bodem tijd: de zuurgraad verdwijnt meestal binnen enkele weken. Zaai bij zaaisel opnieuw ernaast of wacht nog twee tot drie weken. Verpot een potplant in verse potgrond en laat het bokashimengsel nog wat rusten voordat u het opnieuw gebruikt.

Om te onthouden

Minstens twee weken wachten, liefst drie of vier, langer in een koude bodem of in een pot; bokashi altijd goed mengen met 2 tot 3 volumes aarde; en nooit in direct contact met de wortels.

De geur blijft in de bodem hangen

Goed gefermenteerde en goed ingegraven bokashi ruikt na enkele uren aan de oppervlakte bijna nergens meer naar. In de bodem hoort de zurige geur binnen een tot twee weken te verdwijnen: dat is trouwens een goede aanwijzing dat de plek klaar is. Blijft de geur hangen, of ruikt de aarde rot:

• dan was de bokashi waarschijnlijk te geconcentreerd, te ondiep ingegraven, of als klomp ingegraven in een koude, doorweekte bodem;
• of de fermentatie in de emmer was mislukt, wat u herkent aan de rotte geur en gekleurde schimmels (zie de fiche Schimmel in bokashi).

Open de plek opnieuw, voeg aarde toe, spreid en meng de inhoud over een grotere oppervlakte en dek weer af. In een goed beluchte, niet doorweekte bodem verdwijnt de geur snel.

Goede gewoonten

• Graaf alleen emmers in die zurig ruiken, na minstens twee weken fermentatie.
• Graaf 20 tot 30 cm diep, op zo'n dertig centimeter van de wortels.
• Meng de bokashi met 2 tot 3 keer zijn volume aan aarde en laat hem nooit als klomp liggen.
• Dek alles volledig af, bedek en bescherm de plek als er dieren rondlopen.
• Kies voor elke emmer een andere plek.
• Wacht minstens twee weken voordat u plant, langer als de bodem koud is.
• Leent de tuin zich er niet voor, laat de omzetting dan afronden in een composter die goed bedekt is met bruin materiaal: zie de fiche Bokashi en tuincompost.

Samengevat

De meeste problemen na het ingraven hebben een eenvoudige oorzaak. Een dier dat graaft, wijst op bokashi die te ondiep ligt of slecht is afgedekt: graaf 20 tot 30 cm diep in, meng en bescherm de plek twee weken. Wat ratten betreft is goed gefermenteerde bokashi minder aantrekkelijk, maar niet veilig: fijn gaas of een gesloten bak in risicogebieden. Afval dat na een maand nog intact is, wijst op een koude of verdichte bodem of een slecht gemengde klomp. Planten die lijden, zijn bijna altijd te vroeg of te dicht bij geconcentreerde bokashi geplant. Met wat geduld en goed mengen met aarde komt alles weer in orde.

Bijbehorende producten

Urbalive Bokashi-compostbak

Inhoud 10,6 liter, per stuk of als set van 2 verkrijgbaar

€ 79,65

Bokashi-emmer Skaza Organko 2

Inhoud 9,6 liter, per stuk of als set van 2

€ 81,66

Bestseller

Bokashi-emmer Confort

Inhoud 14 liter, per stuk of in een set van 2 verkrijgbaar

€ 49,40

Bokashi-compostemmer Skaza Essential

Inhoud 15,3 liter, set van 2 emmers

€ 77,65

Andere werelden van de gids

Wormencompostering30 fiches →Composteren25 fiches →EM-micro-organismen26 fiches →