Bokashi in de tuin ingraven: diepte, wachttijd voor het planten en fouten om te vermijden

Afdrukken

Uw emmer heeft twee weken gefermenteerd, hij ruikt zuur en er ligt een wit laagje op het oppervlak: gefeliciteerd, de eerste stap is geslaagd. Maar wat u nu in handen heeft, is nog geen compost. Het is een voorcompost, zuur en gestabiliseerd, die nu in contact moet komen met het bodemleven om aarde te worden.

Hem in de tuin ingraven is de eenvoudigste en doeltreffendste manier om hem te benutten. Dan moet u het wel op de juiste plek en op de juiste diepte doen, en de bodem de tijd geven om zijn werk te doen. Hier vindt u de methode, de wachttijden en de fouten die u beter vermijdt.

Waarom ingraven: van zure voorcompost tot aarde

In de emmer hebben de melkzuurbacteriën het afval verzuurd zonder het echt af te breken: de schillen zijn zacht geworden maar nog herkenbaar. Eenmaal in de bodem verandert alles. Er komt weer zuurstof bij, en bacteriën, schimmels en regenwormen nemen het over. De pH stijgt, het materiaal valt uiteen, en binnen enkele weken worden de etensresten aarde.

Deze omzetting heeft een praktisch gevolg: in de eerste dagen is de plek waar u hebt ingegraven een zure en zeer rijke omgeving. Bij een proef met spinazie bevatte aarde waarin net een flinke dosis bokashi was verwerkt ongeveer 288 mg ammonium per kilo, tegenover zo'n 5 in de controlegrond. Zes weken later was dat gehalte teruggevallen tot ongeveer 14 mg/kg. Niets verontrustends voor de bodem, maar wel een goede reden om jonge wortels niet in contact te brengen met verse bokashi.

Wist u dat?

Regenwormen mijden bokashi de eerste dagen vanwege de zuurgraad. Daarna koloniseren ze hem graag: vaak vindt u op dat moment heel veel wormen op de plek waar u hebt ingegraven.

Sleuf of gaten: hoe diep?

U hebt geen moestuin nodig: een hoekje van de tuin, de voet van een haag of de ruimte tussen struiken is prima geschikt. Afhankelijk van de bron lopen de aanbevelingen uiteen van 10 tot 30 cm. Wij raden aan een sleuf of gaten van 20 tot 30 cm diep te graven. Dat is diep genoeg zodat dieren (honden, vossen, vogels) niet in de verleiding komen om te gaan krabben, en ondiep genoeg om in de meest levendige bodemlaag te blijven.

Onze voorkeur gaat uit naar een sleuf: de bokashi verdeelt zich daar in een dunnere laag, raakt meer aarde en wordt sneller omgezet. Een emmer van 15 liter past ruim in een sleuf van een spadebreedte en ongeveer een meter lang. Hebt u alleen kleine vrije plekjes, dan zijn meerdere gaten beter dan één groot gat.

Zijn de dieren in de buurt erg hardnekkig, graaf dan dieper en dek de plek af met fijn gaas zolang de omzetting duurt. We gaan dieper op deze situaties in in de fiche Problemen na het ingraven. Op het schema: de bokashi gemengd met aarde onderin de sleuf, op 20 à 30 cm diepte (1), en de aanwezige planten, op zo'n 30 cm afstand gehouden (2).

Met aarde mengen in plaats van een blok neerleggen

Dit is de handeling die het grootste verschil maakt. Een compact blok bokashi onderin een gat blijft langer zuur en vochtig, en kan gaan stinken. Gemengd met aarde wordt hij veel sneller omgezet.

1. Graaf de sleuf en leg de aarde opzij.
2. Leeg de emmer onderin en verdeel de inhoud over enkele centimeters.
3. Hak hem grof fijn met de spade en meng hem met ongeveer 2 tot 3 keer zijn volume aan aarde.
4. Vul op met de rest van de aarde, zodat er niets meer zichtbaar is.
5. Geef een beetje water als de bodem droog is en dek af met dode bladeren of mulch.

Het advies van Emy

Zet op elke plek waar u een emmer ingraaft een paaltje met de datum erop. Zo weet u wanneer u er kunt planten, en graaft u de volgende emmer niet op dezelfde plek in.

Uit de buurt van wortels: de juiste afstand

Verse bokashi is zuur en rijk aan zouten en ammonium. Bij direct contact kan hij wortels beschadigen. Houd ongeveer 30 cm afstand tot de aanwezige planten. De wortels gaan vanzelf op zoek naar de voedingsstoffen zodra de plek aarde is geworden.

Hoe lang wachten voor het planten

Betrouwbare bronnen zijn het over één ding eens: u zaait en plant niet meteen. Onze richtlijnen:

• minstens 2 weken in een warme, levende bodem, eind voorjaar of in de zomer;
• 3 tot 4 weken is nog beter, en dat is de wachttijd die wij standaard aanraden;
• langer in een koude, zware of verdichte bodem: reken dan op 6 tot 8 weken in het vroege voorjaar of laat in de herfst.

Hoe weet u of het zover is? Krab een beetje in de grond: de aarde mag niet meer zuur ruiken en het afval moet nauwelijks nog herkenbaar zijn. Een paar harde stukjes (pitten, botjes, dikke stelen) kunnen nog rondslingeren: die verdwijnen in de weken daarna en staan het planten niet in de weg. Blijft de zure geur langer dan twee weken hangen, dan was de bokashi meestal te geconcentreerd of niet goed genoeg gemengd.

Om te onthouden

20 tot 30 cm diep, 2 à 3 delen aarde op 1 deel bokashi, 30 cm van de wortels, en minstens 2 weken voor het planten (3 tot 4 is beter, langer in een koude bodem).

Wisselteelt van de bedden in de moestuin

In de moestuin graaft u de bokashi bij voorkeur in een vrij bed in, enkele weken voordat u het gaat beteelen. Werk met een rotatie: elke emmer gaat naar het volgende bed, en u plant waar u een maand eerder hebt ingegraven. In de praktijk:

• graaf in het voorjaar in in de bedden waar in mei of juni de veeleisende groenten (pompoenen, tomaten, kolen) komen;
• gebruik in de zomer de bedden die na de oogst vrijkomen (aardappelen, doperwten);
• graaf in de herfst in in de bedden die de hele winter kaal blijven.

Is de grond bevroren, forceer dan niets: een gefermenteerde emmer blijft gesloten meerdere maanden goed, ook in de kou. U vindt onze tips in de fiche Bokashi in de winter, in de zomer en tijdens de vakantie.

Bomen, hagen, borders: zo pakt u het aan

Graaf bij bomen en struiken gaten van 25 tot 30 cm diep buiten de kroonprojectie, daar waar de fijne wortels zitten die water en voedingsstoffen opnemen. Meng de bokashi met de uitgegraven aarde, vul het gat weer op en geef een beetje water. Kies telkens een andere plek, rondom de boom.

Graaf in een bestaande border of haag kleine sleuven tussen de rijen of tussen de pollen, met inachtneming van de afstand tot de wortels. Bij vaste planten zijn een paar kleine, goed verdeelde porties beter dan een hele emmer op één plek.

Wat u nooit moet doen

• Bokashi bovenop de grond uitspreiden of als mulch gebruiken. Blootgesteld aan de lucht droogt hij slecht, stinkt hij en trekt hij vliegen en dieren aan. Keukenbokashi wordt altijd ingegraven. Niet te verwarren met de EM-bokashimulch voor de bodem, een droog en ander product dat bedoeld is om uit te strooien.
• Alles in één gat stoppen, seizoen na seizoen. De plek raakt te geconcentreerd en de omzetting duurt lang.
• Dezelfde dag nog planten op de plek waar u hebt ingegraven.
• Aan de voet van een plant ingraven in de hoop die rechtstreeks te voeden.
• Vergeten de emmer om te spoelen met schoon water voordat u hem opnieuw vult.

Geen tuin of geen plek om te graven? Er zijn andere oplossingen, van een grote bak met aarde op het balkon tot de composter: bekijk onze fiches Geen tuin? Wat te doen met uw bokashi en Bokashi en tuincompost.

Samengevat

Gefermenteerde bokashi is een voorcompost: de bodem zet hem om in aarde. Graaf hem 20 à 30 cm diep in, bij voorkeur in een sleuf, goed gemengd met 2 à 3 keer zijn volume aan aarde en op zo'n dertig centimeter van de wortels. Wacht minstens twee weken voordat u plant, liefst drie tot vier, langer als de bodem koud is. Werk in de moestuin met een rotatie van de bedden; graaf bij bomen buiten de kroonprojectie. En laat hem nooit bovenop de grond liggen.

Bijbehorende producten

Bestseller

Bokashi-emmer Confort

Inhoud 14 liter, per stuk of in een set van 2 verkrijgbaar

€ 49,40

Bokashi-emmer Skaza Organko 2

Inhoud 9,6 liter, per stuk of als set van 2

€ 81,66

Urbalive Bokashi-compostbak

Inhoud 10,6 liter, per stuk of als set van 2 verkrijgbaar

€ 79,65

Bokashi-compostemmer Skaza Essential

Inhoud 15,3 liter, set van 2 emmers

€ 77,65

Andere werelden van de gids

Wormencompostering30 fiches →Composteren25 fiches →EM-micro-organismen26 fiches →