Bokashi dat stinkt, te veel sap, fruitvliegjes: uw emmer diagnosticeren en herstellen

Afdrukken

Een bokashi die goed werkt, valt niet op: met het deksel dicht ruikt u in de keuken bijna niets, en bij het openen komt er een zure geur vrij, een beetje zoals een pot augurken. Wordt de geur echt onaangenaam, loopt de emmer over van het sap of zwermen er fruitvliegjes omheen, dan is er iets uit balans geraakt.

Goed nieuws: de oorzaken zijn bijna altijd dezelfde, namelijk lucht, vocht en de hoeveelheid zemelen, en er is niets verloren zolang u snel reageert. Zo stelt u de juiste diagnose, symptoom per symptoom.

Normale en abnormale geur: leren het verschil te herkennen

De eerste stap is weten wat normaal is. Een gezonde bokashi ruikt:

• zuur, naar azijn, augurk of zuurkool;
• soms naar cider, bier of een licht alcoholische toets;
• vrij uitgesproken bij het openen, vooral wanneer u het sap aftapt, dat altijd sterker ruikt dan de inhoud.

Een abnormale geur is daarentegen onmiskenbaar: rotte eieren, bedorven vlees, rotte kool, riool, of een prikkelende ammoniakgeur. Die geeft aan dat het afval begint te rotten in plaats van te fermenteren.

Wist u dat?

Zelfs een emmer die onaangenaam is gaan ruiken, is bijna altijd te redden. Zolang gekleurde schimmels het oppervlak niet hebben overwoekerd, volstaan een paar handelingen om de melkzuurfermentatie weer op gang te brengen.

Rottingsgeur, geur van rotte eieren of ammoniak: oorzaken en oplossingen

De oorzaken

• Te veel lucht: deksel niet goed dicht, vuile of beschadigde afdichting, kraantje open blijven staan, te vaak openen, afval niet stevig genoeg aangedrukt.
• Te weinig zemelen: één onbedekte laag is al genoeg om rotting kansen te geven.
• Te veel vocht: dit is de meest voorkomende oorzaak. Een doorweekte inhoud gaat stinken.
• Stilstaand sap: blijft het te lang onderin de emmer staan, dan gaat het uiteindelijk rotten.
• Te veel warmte: direct zonlicht, vlak bij een oven of radiator.
• Veel eiwitten tegelijk: een ammoniakgeur ontstaat vaak wanneer u een grote hoeveelheid vlees, vis of kaas toevoegt zonder de dosis zemelen te verhogen.

Wat te doen?

1. Strooi een flinke handvol zemelen over het hele oppervlak.
2. Druk alles stevig aan. Roer de inhoud nooit om: zo brengt u er lucht in en wordt de geur erger.
3. Tap het sap een paar dagen lang dagelijks af.
4. Controleer de afdichting van het deksel en maak de rand schoon.
5. Snijd het afval bij volgende toevoegingen kleiner en wees royaler met zemelen.

Gaan er groene, blauwe of zwarte schimmels met de geur gepaard, volg dan liever onze fiche Schimmel in de bokashi, waarin wordt uitgelegd wanneer een emmer te redden is en wanneer u hem beter kunt weggooien.

Te veel sap, doorweekte of slijmerige inhoud

Hoeveel sap er vrijkomt, hangt vooral af van wat u in de emmer doet. Fruit en groenten geven veel sap af; brood, rijst en pasta heel weinig. Een inhoud die in het vocht staat of slijmerig wordt, heeft meestal een van deze oorzaken: doorweekte schillen, restjes met saus of soep, te weinig afgetapt sap, of een verstopt rooster waardoor niets meer kan weglopen.

• Tap af: elke dag zolang het sap overvloedig loopt, daarna om de twee à drie dagen.
• Laat uitlekken vóór het toevoegen: laat gewassen schillen en vochtige restjes een paar minuten uitlekken in de gootsteen. Geen vloeistoffen in de emmer: geen soep, geen melk, geen restje saus.
• Voeg iets absorberends toe: wat extra zemelen, gescheurd niet-glanzend krantenpapier, een kartonnen eierdoos, bruin karton of een stukje oud brood. Vermijd glanzend papier en tijdschriften.
• Maak de afvoer vrij als het sap niet meer zakt: schuif een lang mes langs de wand tot aan het rooster om weer een doorgang te maken, zonder de inhoud om te keren.

Een onmiskenbaar teken: condens onder het deksel. Dat wijst erop dat de inhoud te vochtig is, vaak nog voordat de geur verschijnt.

Het advies van Emy

Leg vóór de eerste laag een half verfrommeld krantenvel onderin de emmer, op het rooster. Het neemt overtollig sap op en voorkomt dat kleine stukjes de gaatjes verstoppen.

Omgekeerd is een emmer die bijna geen sap geeft helemaal niet abnormaal, zeker in de winter of met droog afval. Alles over het aftappen leest u in de fiche Uw bokashi onderhouden.

Geen fermentatiegeur

Ruikt uw emmer nergens naar, niet lekker en niet vies, en lijkt er niets te gebeuren? Er zijn drie mogelijke oorzaken:

• Te oude of slecht bewaarde zemelen, die vochtig zijn geworden of te lang open hebben gestaan. Goede zemelen ruiken naar gist of zuur; ruiken ze muf of naar niets meer, vervang ze dan. Zie de fiche Bokashi-zemelen.
• Kou: in de koelte vertraagt de fermentatie aanzienlijk. Zet de emmer in een verwarmde ruimte, idealiter tussen 18 en 25 °C.
• Te weinig zemelen: verhoog de dosis bij elke laag.

Geef het daarna de tijd: vaak duurt het een à twee weken voordat de zure geur zich echt ontwikkelt.

Fruitvliegjes of vliegen

Een goed gesloten emmer laat geen insecten binnen. Verschijnen er fruitvliegjes, dan hebben ze een opening gevonden of zijn ze met het afval meegekomen. Kleine fruitvliegjes worden aangetrokken door de geur van rijp fruit en fermentatie, en leggen graag eitjes op schillen die open en bloot liggen.

• Sluit het deksel goed en controleer de afdichting; maak de rand schoon, want vastgekoekte restjes trekken insecten aan.
• Bedek elke laag meteen met zemelen, zodat er geen afval onbedekt blijft.
• Leeg uw keukenbakje vaak: dat trekt de fruitvliegjes veel meer aan dan de emmer.
• Zet een val bij de emmer: een glaasje appelazijn met een druppel afwasmiddel.

Ontdekt u larven (maden), dan hebben vliegen eitjes in de emmer gelegd tijdens het openen of via een lek. Een paar larven aan het oppervlak: verwijder ze, voeg zemelen toe, druk aan en sluit zorgvuldig af. Zijn het er veel, begraaf dan de hele inhoud diep in de tuin, spoel de emmer om en begin opnieuw.

Opgezwollen emmer, deksel dat klemt

Een bol deksel of een deksel dat bij het openen „blaast” is niets om ongerust over te zijn. Bij fermentatie ontstaat wat gas, vooral met zoet afval zoals fruit of brood. Blijft de geur zuur, open het deksel dan even om het gas te laten ontsnappen, sluit meteen weer af en controleer of het kraantje niet verstopt is. Een klemmend deksel is alleen zorgwekkend als er ook een rottingsgeur bij komt.

Hebt u ook een wormenbak, houd er dan rekening mee dat geuren daarin anders worden aangepakt: onze fiche Nare geur in de wormenbak helpt u verder.

Overzicht: probleemoplossing in één oogopslag

• Zure geur, naar azijn of augurk: alles in orde, ga zo door.
• Rottingsgeur of geur van rotte eieren: extra zemelen, aandrukken, dagelijks aftappen, afdichting controleren.
• Ammoniakgeur: meer zemelen op vlees, vis en zuivel.
• Doorweekte inhoud, condens onder het deksel: aftappen, afval laten uitlekken, krantenpapier of karton.
• Geen geur: zemelen vervangen, emmer naar een warme plek, dosis verhogen.
• Fruitvliegjes: deksel en rand controleren, keukenbakje vaker legen.
• Veel maden: inhoud diep begraven, emmer omspoelen, opnieuw beginnen.
• Bol deksel, zure geur: fermentatiegas, niets ernstigs.

Om te onthouden

Bijna alle bokashiproblemen komen voort uit drie factoren: te veel lucht, te veel water of te weinig zemelen. Aandrukken, aftappen en royaal strooien lossen de overgrote meerderheid van de gevallen op.

Om problemen vanaf het begin te beperken, maken goede zemelen het verschil: onze Bokashi EM-compostactivator, gemaakt op de boerderij, bewaart u droog in een goed gesloten doos.

Samengevat

Een gezonde bokashi ruikt zuur bij het openen en bijna nergens naar met het deksel dicht. Een rottings- of ammoniakgeur wijst op lucht, te veel vocht, stilstaand sap of te weinig zemelen: voeg zemelen toe, druk aan zonder ooit om te roeren, tap dagelijks af en controleer de afdichting. Tegen te veel sap laat u het afval uitlekken en voegt u papier of karton toe. Fruitvliegjes komen vooral van het keukenbakje en een slecht gesloten deksel, en een bol deksel is gewoon fermentatiegas. In bijna alle gevallen is de emmer te redden.

Bijbehorende producten

Urbalive Bokashi-compostbak

Inhoud 10,6 liter, per stuk of als set van 2 verkrijgbaar

€ 79,65

Bestseller

Bokashi EM compostactivator | Zak van 1 kg

Per stuk of in sets van 2 of 3 zakken

€ 7,83

Bestseller

Bokashi-emmer Confort

Inhoud 14 liter, per stuk of in een set van 2 verkrijgbaar

€ 49,40

Bokashi-compostemmer Skaza Essential

Inhoud 15,3 liter, set van 2 emmers

€ 77,65

Andere werelden van de gids

Wormencompostering30 fiches →Composteren25 fiches →EM-micro-organismen26 fiches →