Ratten, vliegen, fruitvliegjes, mieren: ongedierte in de composter voorkomen en aanpakken

Afdrukken

Een tuincomposter is een kleine levende wereld: ontelbare micro-organismen, maar ook wormen, pissebedden en larven werken er dag en nacht om uw afval om te zetten. Tussen al deze bewoners zijn er een paar bezoekers die duidelijk minder welkom zijn: ratten en muizen, zwermen fruitvliegjes, grote aantallen mieren.

Hun aanwezigheid is geen noodlot. Ze wijst bijna altijd op verkeerd gekozen afval, onbedekt achtergelaten resten of een verstoorde vochtbalans, en is dus met een paar eenvoudige handelingen op te lossen. Heeft u een wormenbak? Daar komen iets andere bezoekers op af, met andere oplossingen: u vindt ze in onze fiche Ongedierte in de wormenbak.

Ratten en muizen: wat hen echt aantrekt

Een knaagdier zoekt twee dingen: makkelijk voedsel en een droge schuilplaats. Een composter kan hem beide bieden als u niet oplet. Wat hem het eerst aantrekt, zijn resten van vlees, vis en zuivel. Gerechten met saus, vette restjes en brood in grote hoeveelheden werken in dezelfde richting.

Ook het type composter speelt een rol. Een open hoop is kwetsbaarder voor katten, honden en knaagdieren dan een gesloten bak. En een goed onderhouden composter, met gevarieerd en afgedekt afval, trekt doorgaans geen ongedierte aan.

Vlees en vis behoren trouwens tot het afval waarover specialisten het oneens zijn. In onze fiche Afval waarover discussie bestaat leggen we uit waarom we ze in de composter afraden, en wat u er in plaats daarvan mee kunt doen. De beste oplossing voor deze resten is vaak bokashi, waarbij ze in een gesloten emmer fermenteren voordat ze aan de bodem worden teruggegeven.

Uw composter beschermen tegen knaagdieren

Met een paar voorzorgsmaatregelen maakt u uw composter al veel minder aantrekkelijk:

• Begraaf vers afval in het midden van de hoop of de bak, in plaats van het bovenop te laten liggen. Dat is een doeltreffende maatregel.
• Bedek elke lading met een flinke laag bruin materiaal, zo'n tiental centimeter: dode bladeren, versnipperd snoeihout, stro.
• Kies een gesloten bak, met een deksel dat goed sluit. Een goedkope composter die slecht aansluit of vol kieren zit, laat knaagdieren makkelijker binnen.
• Leg gaas onder de bak als de bezoekjes aanhouden: fijnmazig gegalvaniseerd metaalgaas, op de grond uitgespreid en rondom enkele centimeters uitstekend.

De draaicomposter is een ander antwoord: dankzij de gesloten, verhoogde trommel blijven ratten op afstand, wat hem een goede keuze maakt in de stad, bij een terras of in een wijk met veel knaagdieren. Onze Draaicomposter 180L Maze met dubbele kamer is daar een voorbeeld van. Weet wel dat wormen er niet in kunnen leven: de compost moet daarna op een hoop verder rijpen.

Het advies van Willy

Neem voor het gaas fijne mazen, van ongeveer een centimeter: een muis wringt zich door verrassend kleine openingen. Laat het gaas enkele centimeters omhoog komen langs de binnenwanden van de bak en controleer goed de hoeken. Regenwormen komen er zonder moeite doorheen en kunnen dus gewoon in uw compost blijven opkruipen.

Vestigt zich toch blijvend een kolonie, wacht dan niet: maak de composter leeg, verplaats hem indien nodig en neem contact op met uw gemeente of een professional.

Vliegen en fruitvliegjes: vers afval afdekken

Een paar fruitvliegjes rond een composter zijn normaal, vooral in de zomer. Een hele zwerm wijst daarentegen bijna altijd op te veel zoet, vochtig fruit dat open en bloot ligt, of op een te natte compost. Fruitvliegjes zijn dol op meloenschillen, beschadigde perziken en schillen van rijp fruit.

• Meng fruitresten meteen door de bovenste laag van de compost zodra u ze toevoegt;
• bedek ze direct met bruin materiaal: versnipperd snoeihout, dode bladeren, droog maaisel;
• controleer de vochtigheid met de knijptest, en voeg droog materiaal toe als het water tussen uw vingers door loopt;
• bewaar uw schillen in de keuken in een gft-emmertje met deksel, zoals onze compostemmer Kaylis 7L, en leeg het regelmatig.

Ziet u grote vliegen met een metaalblauwe glans, dan is de oorzaak een andere: zij worden aangetrokken door resten van vlees, vis of uitwerpselen. De oplossing is eenvoudig: dat afval niet meer in de composter doen.

Mieren: vaak een teken van te droge compost

De vuistregel is eenvoudig: een paar mieren, niets aan de hand; veel mieren, of een echt nest, dan heeft de compost te weinig water. Het is eerder een praktijkobservatie dan een wetenschappelijke regel, maar wel iets om als eerste na te gaan.

Insecticide is niet nodig. Geef de compost water terwijl u hem omzet, voeg groen en vochtig materiaal toe (schillen, loof, maaisel in dunne lagen) en controleer daarna met de knijptest. Zodra de vochtigheid weer op peil is, vertrekken de mieren vanzelf. Voor andere tekenen van te droge compost, zie onze fiche Compost die slecht ruikt, te nat of te droog is.

De „goede beestjes” die u hun werk moet laten doen

Voordat u zich zorgen maakt over een beestje, kijk er eerst goed naar: de meeste bewoners van de composter zijn uw bondgenoten. Ze knippen, vermalen en verteren het afval, en dragen rechtstreeks bij aan het maken van compost.

• Pissebedden, kleine grijze gepantserde schaaldiertjes, voeden zich met oude bladeren en plantenresten;
• springstaarten, piepkleine witte puntjes die springen, en compostmijten, die niets te maken hebben met huisstofmijten;
• wormen, die vanzelf uit de bodem omhoogkomen als de composter rechtstreeks op de aarde staat;
• miljoenpoten met hun cilindervormige lijf, die zacht geworden plantenmateriaal eten;
• larven van de gouden tor, dikke, gekromde witte larven, die het materiaal aan het eind van het composteren verfijnen.

Wilt u meer weten over deze kleine fauna? Onze fiche Het leven in een wormenbak beschrijft de meest voorkomende bewoners, die u ook in een tuincomposter tegenkomt.

Wist u dat?

De larve van de gouden tor lijkt sterk op die van de meikever, maar tast geen wortels aan: ze voedt zich met verterend plantaardig afval. Om ze te onderscheiden, kijkt u naar beide uiteinden. De larve van de gouden tor heeft een kleine kop en een breder achtereinde; bij de meikever is het omgekeerd.

In een gedeelde composter: gemeenschappelijke regels

In een buurt- of flatcomposter kan één verkeerd gekozen lading ongedierte aantrekken voor iedereen. Daarom zijn de afspraken op zulke plekken vaak strenger dan thuis: in sommige steden worden bijvoorbeeld vlees, vis, botten, zuivel, brood en citrusvruchten in grote hoeveelheden uit gemeenschappelijke composters geweerd. Houd u aan de lijst die ter plaatse hangt, ook als u dit afval in uw eigen composter wel gebruikt.

Bedek uw afval altijd met het droge materiaal dat naast de bakken klaarligt, sluit het deksel goed en meld elk spoor van knaagdieren of elke vliegenplaag aan de beheerder van de plek. In onze fiche Gedeelde composter: zo werkt het leggen we uit hoe zulke plekken functioneren.

Samengevat

Ongedierte in de composter heeft bijna altijd een eenvoudige oorzaak: resten van vlees, vis of zuivel bij knaagdieren, zoet fruit dat open ligt of te veel water bij fruitvliegjes, te weinig vocht bij mieren. Begraaf en bedek elke lading, kies een goed sluitende bak, leg gaas of stap over op een draaicomposter als knaagdieren blijven komen, en houd de vochtigheid in het oog. En pissebedden, wormen, springstaarten en larven van de gouden tor? Laat ze hun gang gaan: zij maken uw compost.

Bijbehorende producten

Compostys houten compostbak | 305 liter

PEFC-gecertificeerd sparrenhout

€ 140,15

Maze 180L roterende composteerder met dubbele compartimenten

Moeiteloos buiten composteren

€ 180,50

Pre-order

245L Maze roterende composteerder met dubbele compartimenten

Moeiteloos buiten composteren

€ 251,08

Bestseller

Bokashi-emmer Confort

Inhoud 14 liter, per stuk of in een set van 2 verkrijgbaar

€ 49,40

Andere werelden van de gids

Wormencompostering30 fiches →Bokashi24 fiches →EM-micro-organismen26 fiches →