Composteren door de seizoenen heen: lente, zomer, herfst en compost in de winter

Afdrukken

Een compostbak leeft in juli niet in hetzelfde tempo als in januari. Als het warm is, werken de micro-organismen snel en ziet u de compost met het blote oog vorderen; als het koud is, vertraagt alles, soms zo sterk dat het lijkt stil te vallen. Niets om u zorgen over te maken: u hoeft alleen een paar handelingen aan elk seizoen aan te passen.

Hieronder leest u wat u het jaar door wel en niet moet doen om uw compost twaalf maanden per jaar actief te houden.

Lente: opstarten, legen, beginnen

Wanneer het weer zachter wordt, komt de activiteit in de compostbak weer op gang. Het is het drukste seizoen, en samen met de herfst een van de beste momenten om met een nieuwe compostbak te beginnen.

• Breng de compost weer op gang door hem grondig te mengen: zo komt er weer lucht in het materiaal dat in de winter is ingeklonken, en mengt u wat zich bovenop heeft opgestapeld.
• Controleer de vochtigheid met de knijptest. Na een natte winter is de compost vaak te nat: voeg droog bruin materiaal toe.
• Oogst de rijpe compost onderin de bak om plaats te maken. De lente is het juiste moment om hem in de moestuin tussen de rijen uit te strooien, voordat u mulcht, of op het gazon en bij de vaste planten.
• Let op met het eerste maaisel, dat zeer overvloedig is: nooit in een dikke laag, altijd gemengd met droog materiaal.

Begint u met uw eerste compostbak? Dan leidt onze fiche Stap voor stap beginnen met composteren u stap voor stap door het proces.

Zomer: let op uitdroging

Warmte versnelt de afbraak: in dit seizoen vordert de compost het snelst. Maar er is een keerzijde: uitdroging. Droge compost valt meteen stil, want micro-organismen hebben water nodig om te leven.

• Doe elke week de knijptest en geef water als er geen druppel uitkomt, bij voorkeur regenwater, terwijl u mengt om het goed te verdelen.
• Houd het deksel dicht en zet de compostbak indien mogelijk in de halfschaduw in plaats van in de volle zon.
• Bedek zoet fruit (meloen, perziken, pruimen) met bruin materiaal om geen fruitvliegjes aan te trekken.
• Pas op voor een tekort aan bruin: in de zomer brengt u veel groen aan (maaisel, fruitschillen) en weinig droog materiaal. Put uit uw voorraad bladeren of houtsnippers.

Het advies van Willy

Een gieter met regenwater naast de compostbak, klaar voor gebruik, maakt het een automatisme: zodra u de groenbak leegt, even kijken, even knijpen en zo nodig wat water erbij.

Herfst: bladeren inslaan

De herfst is het seizoen van de grote oogst aan bruin materiaal. De dode bladeren die in overvloed vallen, zijn een waardevolle bron: ze dienen het hele jaar als droog materiaal.

• Leg een voorraad aan: bewaar enkele zakken dode bladeren op een droge plek of stapel ze op in een hoek van de tuin. Als u er met de grasmaaier overheen gaat, nemen ze minder plaats in en breken ze sneller af.
• Doe ze niet allemaal tegelijk in de compostbak: voeg ze geleidelijk toe, in het tempo van uw keukenafval.
• Strooi de rijpe compost uit op de bodem van de moestuin en rond de voet van struiken, en werk hem licht in met een hark: de herfst of het einde van de winter zijn hiervoor geschikte momenten.
• Het is ook een goed seizoen om te beginnen met een compostbak, met al dat droge materiaal binnen handbereik.

Hebt u veel bladeren, denk dan ook aan bladaarde, een ander product dan compost en zeer gewaardeerd om in te zaaien: we leggen het uit in onze fiche Bladaarde.

Winter: blijven aanvullen, niet omzetten

In de winter neemt de activiteit sterk af: de kou remt de micro-organismen, en een compostbak voor thuis, die normaal al weinig warm wordt, verliest zijn warmte nog makkelijker. Moet u dan stoppen? Nee.

• Blijf keukenafval toevoegen en meng het met bruin materiaal. Houd een mengsel aan van ongeveer half groen, half bruin, met in de winter iets meer bruin, omdat het vocht minder verdampt.
• Zet zo weinig mogelijk om: bij elke keer omzetten ontsnapt er warmte en vertraagt de afbraak nog meer. Licht mengen aan de oppervlakte is voldoende.
• Maak u geen zorgen als het niveau stijgt: het afval stapelt zich in de winter op en wordt snel omgezet zodra het mooie weer terugkeert.

Hierover lopen de meningen uiteen: sommige gidsen raden juist aan om in de winter te blijven beluchten. Onze mening: in een bak volstaat het om bij het aanvullen de bovenlaag even door te mengen om inklinken te voorkomen, zonder de hele inhoud om te zetten.

Wist u dat?

In een goed gevulde bak blijft de kern van de compost vaak warmer dan de buitenlucht, zelfs in de winter, omdat bij de afbraak wat warmte vrijkomt. Daarom zet u niet alles om: anders zou u die kostbare warmtevoorraad verspreiden.

Isoleren en beschermen tegen regen

De twee vijanden van de winter zijn kou en te veel water. Een paar eenvoudige voorzorgsmaatregelen:

• Een deksel voor bakken, of dik karton of een zeil voor een open hoop: compost die doorweekt raakt door winterregen, klinkt in, krijgt te weinig lucht en ruikt in de lente onaangenaam.
• Isolatie voor blootgestelde hopen en bakken: zet strobalen of zakken droge bladeren rondom de zijkanten.
• Een plek uit de wind, bij voorkeur op een plek die profiteert van de lage winterzon.

Een houten compostbak zoals de Houten compostbak Compostys houdt de warmte iets beter vast dan een dunne plastic bak, omdat hout een natuurlijke isolator is. Compostrollers daarentegen zijn eerder ‘zomerwerkers’: ze zijn weinig geïsoleerd en staan verhoogd, waardoor ze bij koud weer slecht opwarmen en de compost er in de winter heel langzaam vordert.

De composteerkalender

• Maart tot mei: mengen om op te starten, rijpe compost oogsten, uitstrooien in de moestuin en op het gazon, een nieuwe compostbak starten.
• Juni tot augustus: elke week de knijptest, water geven indien nodig, deksel dicht, zoet fruit bedekken met bruin, maandelijks mengen.
• September tot november: voorraad dode bladeren, uitstrooien in de herfst, eventueel starten, laatste grondige menging voor de kou.
• December tot februari: blijven aanvullen met iets meer bruin, niet omzetten, deksel en isolatie, geduld.

Voor het mengen in het warme seizoen voorkomt een compostbeluchter zoals de Brass'Compost dat u de bak moet leegmaken. In onze fiche Vochtigheid en beluchting leest u hoe vaak dat moet, afhankelijk van uw materiaal.

Uw wormenbak is veel gevoeliger voor extreme temperaturen dan de compostbak in de tuin, want wormen verdragen geen vorst: zie onze fiche Hoe beschermt u uw wormenbak tegen kou en hitte.

Samengevat

In de lente start u op, oogst u en strooit u uit. In de zomer houdt u de vochtigheid in de gaten en geeft u water. In de herfst slaat u dode bladeren in voor het hele jaar. In de winter blijft u uw afval toevoegen met iets meer bruin, dekt u af, isoleert u en vermijdt u omzetten. De compost vertraagt door de kou, maar valt nooit echt stil: bij de eerste mooie dagen komt hij weer volop op gang.

Bijbehorende producten

Pre-order

245L Maze roterende composteerder met dubbele compartimenten

Moeiteloos buiten composteren

€ 251,08

Compostys houten compostbak | 305 liter

PEFC-gecertificeerd sparrenhout

€ 140,15

Bestseller

Bokashi-emmer Confort

Inhoud 14 liter, per stuk of in een set van 2 verkrijgbaar

€ 49,40

Maze 180L roterende composteerder met dubbele compartimenten

Moeiteloos buiten composteren

€ 180,50

Andere werelden van de gids

Wormencompostering30 fiches →Bokashi24 fiches →EM-micro-organismen26 fiches →