Groenafval uit de tuin: maaisel, snoeiafval, houtsnippers… composteren in plaats van verbranden

Afdrukken

Grasmaaisel in de lente, heggensnoeisel, herfstbladeren: bij een huis met tuin is het groenafval vaak veel omvangrijker dan de schillen uit de keuken. Goed beheerd wordt het een waardevolle bron voor de compost en voor de bodem. Slecht beheerd vult het de compostbak, laat het hem rotten, of gaat het achter in de tuin in rook op.

Hier leest u hoe u het correct composteert, hoe u de hoeveelheid beperkt door te mulchen, en waarom u het nooit moet verbranden.

De tuin produceert meer dan de keuken

Naar schatting produceert iedere Fransman gemiddeld ongeveer 160 kg groenafval per jaar. Dat is meer dan het dubbele van de zo'n 70 kg composteerbaar afval, vooral uit de keuken, dat ieder per jaar produceert. En die hoeveelheden komen in golven: enorm veel maaisel in de lente, snoeiafval aan het eind van de winter en in de zomer, bergen bladeren in de herfst.

Eén compostbak kan dat niet allemaal tegelijk verwerken. Daarom is het zinvol drie oplossingen te combineren: een deel composteren, een voorraad droog materiaal bewaren voor later, en de rest als mulch in de tuin laten.

Maaisel: nooit alleen, en in dunne lagen

Vers gemaaid gras is groen materiaal dat zeer rijk is aan stikstof en water. Het breekt heel snel af… te snel. In een dikke laag in de compostbak gestort klinkt het in, verdrijft het de lucht en verandert het in een kleverige, stinkende massa: een klassieke valkuil.

• Meng maaisel altijd met droog materiaal: dode bladeren, houtsnippers, gescheurd karton.
• Voeg het toe in dunne lagen en meng het telkens met het materiaal dat er al in zit.
• Heeft u te weinig bruin materiaal, laat het overschot dan een paar dagen op een hoop naast de compostbak drogen voordat u het toevoegt. Gedroogd gras gedraagt zich dan meer als bruin materiaal.
• Gebruik geen maaisel van een gazon dat met onkruidverdelger is behandeld: dat hoort niet in de compost.

Om te onthouden

Maaisel alleen rot, gemengd maaisel composteert. Bij elke grasbak die u in de compostbak leegt, hoort een portie droog materiaal.

Snoeiafval en takken: eerst versnipperen

Takken, rozenstelen en heggensnoeisel zijn bruine materialen die zeer rijk zijn aan koolstof. In hun geheel doen ze er jaren over om te verteren en laten ze holtes in de compostbak ontstaan. U kunt ze dus beter knippen of versnipperen voordat u ze composteert.

• Voor kleine hoeveelheden: een snoeischaar of heggenschaar volstaat. Knip in stukken van enkele centimeters.
• Voor grote hoeveelheden: een hakselaar is de moeite waard. Sommige gemeenten lenen er een uit of organiseren hakselacties: informeer bij uw gemeente.
• Met de grasmaaier over een hoop dun snoeisel of bladeren rijden maakt ze ook kleiner.

Houtsnippers, de ideale voorraad bruin materiaal

Eenmaal versnipperd wordt uw snoeiafval tot houtsnippers: een mengsel van kleine houtschilfers en bladeren. Dat is het ideale droge materiaal om keukenschillen en maaisel in evenwicht te brengen, want het geeft structuur aan de compost en laat er lucht door circuleren.

De goede gewoonte: bewaar uw houtsnippers naast de compostbak, in een bak, een zak of een beschutte hoek, en neem er bij elke natte toevoeging een handvol van. Het is ook de ideale onderlaag om een compostbak te starten: dat leggen we uit in onze fiche Uw compostbak stap voor stap starten. Houtsnippers zijn bovendien een uitstekende mulch voor borders en aan de voet van struiken.

Het advies van Willy

Bewaar goed droge snippers van heggensnoeisel in een oude vuilnisbak met deksel bij de compostbak. In de zomer, wanneer maaisel en fruitschillen binnenstromen en de dode bladeren nog slechts een herinnering zijn, redden die u van een teveel aan groen.

Mulchen: de oplossing waardoor u een deel niet hoeft te composteren

Het beste groenafval is het groenafval dat u niet hoeft op te ruimen. Preventie komt dus eerst: vraag u, voordat u composteert, af wat in de tuin kan blijven.

• Maaien zonder opvangen (of „mulchmaaien”): de maaier knipt het gras heel fijn en laat het op het gazon liggen, waar het snel verteert en het gras voedt. Niets meer op te ruimen.
• Mulchen met maaisel: een dunne laag van ongeveer 5 cm aan de voet van groenten of struiken. Dikker gaat het gras gisten.
• Mulchen met houtsnippers of dode bladeren: dat houdt de bodem vochtig, beperkt ongewenste kruiden en voedt het bodemleven terwijl het verteert.

Een gemulchte bodem die rijk is aan organisch materiaal trekt ook regenwormen aan, die dat materiaal zelf de grond in werken: zie onze fiche Regenwormen terugbrengen in uw tuin en die over de ecologische rol van regenwormen.

Groenafval verbranden: vaak verboden en vervuilend

Toch verbrandt een deel van de tuiniers zijn groenafval nog achter in de tuin: in Frankrijk schat men dat ongeveer 15 % van de huishoudens met tuin dat doet. In veel landen en gemeenten is het verbranden van tuinafval echter verboden of slechts onder strikte voorwaarden toegestaan.

Wat zegt de regelgeving

De regels verschillen per land en vaak ook per gemeente. In de Europese Unie is de gescheiden inzameling van bioafval, waaronder tuinafval, sinds eind 2023 verplicht (richtlijn 2018/851): het is de bedoeling dat dit afval wordt gecomposteerd of anderszins nuttig wordt toegepast, niet dat het in de open lucht wordt verbrand. Ook het gebruik van tuinverbranders kan onder de lokale regels vallen.

Wie een verbod overtreedt, riskeert een boete. Uitzonderingen bestaan soms, bijvoorbeeld om een plantenziekte of een invasieve plant te bestrijden, maar ze zijn zeldzaam en vaak alleen met een vergunning mogelijk. Informeer vóór alles bij uw gemeente.

Waarom het vervuilend is

Plantenresten branden slecht, vooral als ze vochtig zijn, en geven veel fijnstof af, dat schadelijk is voor de longen. Volgens luchtkwaliteitsmetingen stoot het verbranden van 50 kg plantenresten evenveel fijnstof uit als een recente dieselauto over ongeveer 13 000 km in de stad. Om nog maar te zwijgen van de overlast voor de buren en het brandgevaar.

Wist u dat?

Groenafval verbranden is ook verspilling van een grondstof: de takken die men verbrandt zijn precies het bruine materiaal dat in zoveel compostbakken ontbreekt, en dode bladeren leveren gratis mulch en uitstekende bladaarde op.

Wat u niet kunt composteren, versnipperen of als mulch gebruiken, kunt u naar de milieustraat brengen of meegeven met de groenafvalinzameling van uw gemeente, als die bestaat. Meer weten over de verplichtingen van gemeenten en particulieren? Lees dan onze fiche Verplichte scheiding van bioafval sinds 2024.

Voor grote hoeveelheden groenafval is een bak met een flinke inhoud, zoals de Houten compostbak Compostys, geschikter dan een kleine keukencompostbak. En om maaisel en houtsnippers te mengen zonder alles om te zetten, bespaart de Brass'Compost compostbeluchter u veel tijd.

Samengevat

Groenafval weegt zwaar, ongeveer 160 kg per persoon per jaar, maar het is een grondstof. Maaisel composteert u in dunne lagen, altijd gemengd met bruin materiaal; takken versnippert u eerst, en de houtsnippers worden uw voorraad droog materiaal. Maaien zonder opvangen en mulchen voorkomen dat u een groot deel hoeft op te ruimen. Verbranden is in veel landen en gemeenten verboden, kan een boete opleveren en is zeer vervuilend.

Bijbehorende producten

Bestseller

Bokashi-emmer Confort

Inhoud 14 liter, per stuk of in een set van 2 verkrijgbaar

€ 49,40

Compostys houten compostbak | 305 liter

PEFC-gecertificeerd sparrenhout

€ 140,15

Pre-order

245L Maze roterende composteerder met dubbele compartimenten

Moeiteloos buiten composteren

€ 251,08

Maze 180L roterende composteerder met dubbele compartimenten

Moeiteloos buiten composteren

€ 180,50

Andere werelden van de gids

Wormencompostering30 fiches →Bokashi24 fiches →EM-micro-organismen26 fiches →