Gedeelde composter in de buurt of bij uw appartementencomplex: zo werkt het

Afdrukken

Een composter naast het appartementencomplex, een paar houten bakken op de hoek van een plantsoen, buren die elkaar op zaterdagochtend tegenkomen met hun gft-emmertje: gedeeld composteren heeft in veel steden zijn plek gevonden. Het is een waardevolle oplossing voor wie geen tuin heeft, en vaak een mooie gelegenheid om buren met elkaar in contact te brengen.

Hoe werkt een gedeelde composter, hoe start u er een in uw VvE, en welke regels houdt u aan zodat hij schoon en effectief blijft? Hier is onze handleiding.

Drie vormen van composteren dicht bij huis

We onderscheiden drie vormen van composteren dicht bij huis: individueel composteren, bij u thuis; gedeeld composteren, door meerdere huishoudens samen; en zelfstandig composteren binnen een instelling, zoals een school, een kantine of een verzorgingshuis dat zijn eigen etensresten verwerkt.

Gedeeld composteren kent zelf twee vormen:

• de composter bij het appartementencomplex, geplaatst op de binnenplaats of in het groen van een wooncomplex en bedoeld voor de bewoners;
• de buurtcomposter, meestal beheerd door een vereniging in een buurttuin of op openbaar terrein, en tijdens vaste openingsmomenten toegankelijk voor alle buurtbewoners.

Is er een buurtcomposter bij u in de buurt, dan volstaat het vaak om u bij de vereniging aan te melden. Sommige plekken zitten vol en werken met een wachtlijst: dan is het een goed moment om een composter in uw eigen wooncomplex te overwegen.

Een composter in uw VvE opzetten: de stappen

De procedure verschilt per gemeente, maar bijna altijd komen dezelfde stappen terug:

1. Zoek gemotiveerde buren. Ideaal is een groep van 10 tot 15 gezinnen; sommige gemeenten vragen minimaal 7 deelnemende huishoudens.
2. Neem contact op met uw gemeente. Zij is verantwoordelijk voor het gft-afval, en veel gemeenten ondersteunen zulke projecten: materiaal, opleiding, begeleiding. Sommige nemen aanvragen alleen aan tijdens campagnes op vaste data.
3. Vraag toestemming aan de beheerder. In een appartementencomplex met VvE is toestemming van het bestuur of de ledenvergadering nodig; bij een huurwoning van de woningcorporatie die van de verhuurder en, als die er is, van de huurdersvereniging of bewonerscommissie.
4. Kies de plek. De bakken komen direct op de grond te staan, op enige afstand van de ramen. Ter indicatie: soms wordt minimaal 5 m² buitenruimte gevraagd.
5. Wijs contactpersonen aan en bepaal vanaf het begin waar de compost gebruikt zal worden.

Wist u dat?

Lang niet elk huishouden heeft vandaag een geschikte mogelijkheid om te composteren, zeker niet wie in een appartement woont. Elke extra gedeelde composter betekent dat tientallen huishoudens er gebruik van kunnen maken.

De contactpersoon en de compostmeester

Een gedeelde composter draait op mensen, niet alleen op bakken. De contactpersoon is een bewoner die zich vrijwillig inzet. Hij of zij adviseert de buren, let erop dat het composteren goed verloopt en organiseert de oogst. Zorg bij voorkeur voor minstens twee contactpersonen, zodat ze elkaar tijdens de vakanties kunnen aflossen. Contactpersonen kunnen een eendaagse cursus volgen.

De compostmeester is een opgeleide professional, ingeschakeld door de gemeente of een vereniging. Hij of zij helpt bij het kiezen van de plek, het opstarten en het aanleren van de juiste handelingen. Idealiter duurt deze begeleiding minstens een jaar na de start; soms blijft het bij acht maanden, gevolgd door een jaarlijks bezoek.

Het materiaal: inbreng, rijping en droog materiaal

Een gedeelde compostplek werkt met meerdere bakken die elk een eigen functie hebben:

• de inbrengbak, waarin dag na dag de schillen terechtkomen;
• de rijpingsbak, waarin de compost rust zodra de eerste bak vol is;
• de bak met droog materiaal (houtsnippers, dode bladeren, krullen), onmisbaar om elke inbreng af te dekken.

Zorg voor minstens twee bakken, waarvan één voor droog materiaal. Sommige plekken plaatsen er drie, bijvoorbeeld twee van 600 L en één van 400 L, en geven elk huishouden een gft-emmertje van 7 L. Wat gereedschap betreft: met een beluchter zoals de Brass'Compost mengt u het ingebrachte materiaal zonder de hele bak om te zetten, en een compostopvangkar maakt het gezamenlijk oogsten makkelijker. Op de afbeelding: de inbrengbak (1), de rijpingsbak (2) en de bak met droog materiaal (3).

De regels voor inbreng, strenger dan thuis

In een gedeelde composter brengen tientallen mensen hun resten in, zonder elkaar altijd te kennen. Om geurtjes en knaagdieren te voorkomen, hanteert elke plek een reglement dat op de bakken hangt. Dat is vaak voorzichtiger dan thuis: sommige plekken weren bijvoorbeeld vlees, vis, botten, zuivel, sauzen, brood en grote hoeveelheden citrusvruchten uit de compostbak. Waarom over dit afval wordt gediscussieerd, leest u in onze fiche over citrusvruchten, vlees, brood en strooisel.

De goede gewoonten, overal:

• gooi uw schillen los in de bak, zonder zak, ook geen ‘composteerbare’;
• dek elke inbreng af met droog materiaal, ongeveer één emmer droog op één emmer schillen;
• meng de bovenlaag lichtjes als dat op de plek de afspraak is;
• houd u aan de openingstijden van een buurtcomposter;
• twijfelt u, vraag het dan eerst aan de contactpersoon in plaats van het zomaar in te brengen.

Duiken er toch vliegjes of knaagdieren op, dan helpt onze fiche over ongedierte in de composter u de oorzaak te vinden.

Het advies van Willy

Combineer uw bezoek aan de composter met een route die u toch al aflegt, zoals brood halen of naar uw werk gaan: zo wordt het een gewoonte en loopt uw gft-emmertje nooit over.

De plek levendig houden

Een gedeelde composter die goed werkt, is een composter waar leven in zit. Een paar vaste momenten zijn genoeg: af en toe samen omzetten, een gezamenlijke oogst in het voorjaar, een actueel informatiebord. Het is ook een goede gelegenheid om nieuwe bewoners de regels uit te leggen.

Het voorjaar is het ideale moment om mensen te mobiliseren. Op veel plaatsen worden dan open dagen en activiteiten rond composteren georganiseerd; informeer bij uw gemeente of bij lokale verenigingen wat er bij u in de buurt gebeurt. Een mooie gelegenheid om uw buren uit te nodigen de compostplek te komen ontdekken.

Wat doet u met de compost?

Controleer eerst of de compost rijp is: donker, kruimelig en met een aangename bosgeur. Onze eenvoudige tests vindt u in de fiche Hoe weet u of uw compost rijp is.

De compost wordt daarna verdeeld onder de deelnemers, voor hun kamerplanten, hun balkonbakken of het groen van het wooncomplex. Daarom moet u die bestemmingen vanaf het begin vastleggen: sommige gemeenten weigeren zelfs een plek te begeleiden die er niet genoeg heeft. Lokale regels bepalen soms ook dat deze compost niet verkocht of weggegeven mag worden, omdat hij niet is geanalyseerd. Informeer naar de regels in uw gemeente.

Om te onthouden

Een geslaagde gedeelde composter vat u samen in drie punten: opgeleide contactpersonen, een duidelijk reglement en altijd voldoende droog materiaal.

Samengevat

Of het nu gaat om een composter bij het appartementencomplex of in de buurt: gedeeld composteren stelt mensen zonder tuin in staat hun schillen vlak bij huis nuttig te gebruiken. Wilt u er een opzetten, verzamel dan een paar buren, neem contact op met uw gemeente, vraag toestemming aan de VvE en wijs minstens twee contactpersonen aan. Daarna draait alles om eenvoudige, duidelijk zichtbare regels voor het inbrengen, een voorraad droog materiaal en een beetje gezamenlijke activiteit. Bestaat er bij u in de buurt geen gezamenlijke oplossing, dan zet onze fiche Composteren in een appartement de andere mogelijkheden op een rij, zoals de wormenbak.

Bijbehorende producten

Pre-order

245L Maze roterende composteerder met dubbele compartimenten

Moeiteloos buiten composteren

€ 251,08

Compostys houten compostbak | 305 liter

PEFC-gecertificeerd sparrenhout

€ 140,15

Bestseller

Bokashi-emmer Confort

Inhoud 14 liter, per stuk of in een set van 2 verkrijgbaar

€ 49,40

Maze 180L roterende composteerder met dubbele compartimenten

Moeiteloos buiten composteren

€ 180,50

Andere werelden van de gids

Wormencompostering30 fiches →Bokashi24 fiches →EM-micro-organismen26 fiches →