Citrusvruchten, vlees, brood, strooisel, onkruid: het afval voor de compost waarover de meningen verschillen

Afdrukken

Citrusvruchten, vlees, brood, het strooisel van het konijn… Over sommig afval heeft iedereen een mening, en zelfs serieuze bronnen zeggen niet allemaal hetzelfde. Die verschillen zijn te verklaren: een compostbak in de tuin, een gedeelde buurtcompostbak en een wormenbak hebben niet dezelfde beperkingen.

In plaats van op goed geluk te kiezen, hebben wij de adviezen van de belangrijkste composteergidsen vergeleken. Hieronder leest u per geval wat ze zeggen en welk standpunt wij u aanraden.

Citrusvruchten: ja, maar in stukjes

Dit is waarschijnlijk het hardnekkigste misverstand. In werkelijkheid kunnen alle citrusschillen gecomposteerd worden, met mate. Sommige gemeenschappelijke compostbakken weigeren alleen citrusvruchten « in grote hoeveelheden », en sommige compostbegeleiders spreken zelfs van een broodje-aapverhaal als het om een compostbak op de grond gaat.

Ons standpunt: ja in de tuincompostbak, in stukjes gesneden om de afbraak te versnellen, in de normale hoeveelheden van een huishouden. Perst u elke ochtend een kilo sinaasappels, verdeel de schillen dan over de tijd en meng ze goed. In een gedeelde compostbak volgt u het reglement van de locatie. In de wormenbak beperkt u ze daarentegen: de wormen houden er niet zo van.

Vlees, vis, botten

Hier zijn de meningen echt verdeeld. Sommige gidsen accepteren vlees in kleine stukjes, in het midden van de hoop en buiten bereik van dieren, maar raden wel aan het te beperken. Andere weigeren het, omdat het knaagdieren, honden en katten aantrekt. De fabrikant van de draaibare compostvaten van Maze sluit grote stukken vlees en botten uit.

Ons standpunt: af te raden op een open hoop en in een gedeelde compostbak. In een goed afgesloten bak zijn kleine resten die diep in het materiaal worden begraven nog acceptabel. Botten breken echter heel langzaam af en trekken dieren aan: die kunt u beter weglaten.

Om te onthouden

Een tuincompostbak wordt niet warm genoeg om vlees of zieke planten te ontsmetten. Dat is de echte reden voor de uitsluitingen: niet omdat dit afval niet afbreekt, maar omdat het ongedierte aantrekt of ziektekiemen en ziekten kan verspreiden.

Brood, zuivel, bereide maaltijden

Ook hier lopen de meningen uiteen. Sommige gidsen accepteren brood, zuivel en kaaskorsten. Veel gemeenschappelijke compostbakken weigeren ze vanwege geurtjes en dieren, en andere adviezen raden aan zuivel en bereide maaltijden te vermijden bij thuiscompostering.

Ons standpunt: in kleine hoeveelheden, in stukjes en begraven in het midden van de compostbak, nooit bovenop gelegd. Af en toe een broodkorstje of een kaaskorst is geen enkel probleem. Een pan met restjes roomsaus wel: dat soort vettig afval kan beter in de bokashi. In een gedeelde compostbak geldt het reglement van de locatie.

Strooisel: van planteneters ja, van kat en hond nee

Keutels van konijnen of cavia's, gemengd met hun strooisel van stro, hooi of houtsnippers, zijn uitstekend compostmateriaal: rijk aan stikstof en samen met droog materiaal. Vooral konijnenkeutels kunnen zonder problemen op de compost.

Kattenbakvulling en de uitwerpselen van honden of katten moet u daarentegen weglaten. Deze vleesetende dieren kunnen parasieten en ziekten op de mens overdragen, en thuiscompost wordt niet warm genoeg om die te doden. Minerale kattenbakvulling (klei, silica) is hoe dan ook niet composteerbaar.

Wist u dat?

Het strooisel van kleine planteneters is een zeer goede natuurlijke « activator » voor de compost: het levert zowel stikstof (de keutels) als droog materiaal (het stro of de houtsnippers), precies het mengsel dat u zoekt.

Onkruid in zaad en vaste onkruiden

Jong onkruid dat vóór de bloei is uitgetrokken, is goed groen materiaal. Het probleem begint wanneer het zaad draagt. Er is ongeveer 30 dagen bij 63 °C of meer nodig om de zaden van de meest resistente soorten te doden. Een thuiscompostbak haalt die temperaturen bijna nooit: de warmte ontsnapt er te gemakkelijk.

Ons standpunt: ja vóór de zaadvorming, nee daarna. Vaste onkruiden die opnieuw uitlopen uit hun wortels of wortelstokken (kweek, winde, zuring…) moet u ook weglaten. Sommige tuiniers laten ze eerst lang in de zon drogen, tot ze echt dood zijn, voordat ze ze composteren: doe dat alleen als u zeker bent van het resultaat. Anders plant u ze zelf opnieuw wanneer u uw compost uitstrooit.

Wees even voorzichtig met maaisel van een gazon dat behandeld is met een selectieve onkruidverdelger: dat hoort niet op de compost. Wacht na de behandeling minstens acht weken voordat u dit maaisel als mulch gebruikt; het eenvoudigst is nog altijd om het op het gazon te laten liggen.

Zieke planten

Tomatenbladeren met phytophthora, rozen vol meeldauw, vruchten die door moniliarot zijn gemummificeerd: doe ze niet in de compostbak. Ook hier is de temperatuur van thuiscompost niet hoog genoeg om de verantwoordelijke schimmels en bacteriën te doden, die dan met de compost in de moestuin terug zouden kunnen komen. Zieke planten kunnen beter naar het recyclingpark, bij het groenafval.

De bokashi-oplossing voor « verboden » resten

Wilt u niets weggooien, dan is er een aanvullende oplossing voor vlees, vis, zuivel en maaltijdresten: bokashi. In deze luchtdichte emmer fermenteert het afval ongeveer drie weken dankzij zemelen verrijkt met micro-organismen, de Bokashi EM-compostactivator. Het resultaat is nog geen compost: het moet daarna verder omgezet worden in een compostbak of worden ingegraven in grond die niet bebouwd wordt. Eenmaal gefermenteerd trekken deze resten doorgaans minder dieren aan.

Alles over de methode leest u in onze gids over bokashi. En maakt u uw gefermenteerde zemelen liever zelf, dan bevat de Kit om zelf uw Bokashi- & compostactivator te maken alles wat u nodig hebt.

Het advies van Willy

Voor huishoudens met knaagdieren in de buurt is een gesloten, verhoogd draaibaar compostvat moeilijker bereikbaar dan een open hoop. Vlees wordt daardoor nog niet composteerbaar, maar het beperkt wel ongewenst bezoek voor al het andere.

Voor de volledige lijst van wat wel en niet in de compostbak mag, raadpleegt u onze fiche Wat mag er in de compostbak? En hebt u ook een wormenbak, dan gelden daar strengere regels: zie wat u de wormen te eten kunt geven.

Samengevat

Citrusvruchten: ja in de tuin, in stukjes en in normale hoeveelheden. Brood en zuivel: een beetje, begraven. Vlees en botten: liever niet, behalve kleine resten in een gesloten bak, en bokashi is de beste optie. Strooisel van planteneters: ja; van kat en hond: nee. Onkruid in zaad, vaste onkruiden en zieke planten: nee, want een thuiscompostbak wordt niet warm genoeg om ze onschadelijk te maken. In een gedeelde compostbak gaat het reglement van de locatie altijd voor.

Bijbehorende producten

Pre-order

245L Maze roterende composteerder met dubbele compartimenten

Moeiteloos buiten composteren

€ 251,08

Bestseller

Bokashi-emmer Confort

Inhoud 14 liter, per stuk of in een set van 2 verkrijgbaar

€ 49,40

Compostys houten compostbak | 305 liter

PEFC-gecertificeerd sparrenhout

€ 140,15

Maze 180L roterende composteerder met dubbele compartimenten

Moeiteloos buiten composteren

€ 180,50

Andere werelden van de gids

Wormencompostering30 fiches →Bokashi24 fiches →EM-micro-organismen26 fiches →